वृषस्थे मिथुनस्थेऽर्के शुक्ला ह्येकादशी भवेत्।
ज्येष्ठे मासि प्रयत्नेन सोपोष्या जलवर्जिता॥
स्नाने चाचमने चैव वर्जयेन्नोदकं बुधः॥
संवत्सरस्य मध्ये एकादश्यो भवन्त्युत।
तासां फलमवाप्नोति अत्र मे नास्ति संशयः॥ (हेमाद्रौ-महाभारते व्यासवचनम्)
ज्येष्ठस्य शुक्लैकादश्यां निर्जलां समुपोष्य तु॥१४॥
उदयादुदयं यावद्भास्करस्य द्विजोत्तम।
प्रभाते कृतनित्यस्तु द्वादश्यामुपचारकैः॥१५॥
हृषीकेशं समभ्यर्च्य विप्रान् सम्भोज्य भक्तितः।
चतुर्विंशैकादशीनां फलं यत्तत्समाप्नुयात्॥१२०-१६॥
---श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने चतुर्थपादे द्वादशमास-स्थितैकादशीव्रतकथनं नाम विंशत्यधिकशततमोऽध्यायः
पक्षे पक्षे च कर्तव्यमेकादश्यामुपोषणम्।
यदीच्छेद्विष्णुसायुज्यं श्रियं सन्ततिमात्मनः।
एकादश्यां न भुञ्जीत पक्षयोरुभयोरपि॥
अद्य स्थित्वा निराहारः श्वोभूते परमेश्वर।
भोक्ष्यामि पुण्डरीकाक्ष शरणं मे भवाच्युत॥
प्रमादादथवाऽऽलस्याद्धरे केशव माधव।
व्रतस्यास्य च वै विघ्नो न भवेत्त्वत्प्रसादतः॥
--पद्मपुराणे
श्रीब्रह्मवैवर्ते महापुराणे ब्रह्मखण्डे सौतिशौनकसंवादे नारदं प्रति शिवोपदेशे भक्ष्याभक्ष्यादिविवरणं नाम सप्तविंशतितमोऽध्यायः---
एकादश्यामनाहारं गृही विप्रश्च भारते।
स च तिष्ठति वैकुण्ठे यावद्वै ब्रह्मणो वयः॥१४॥
एकादश्युपवासफलं प्रोक्तं पाद्ममहापुराणे---
शङ्खोद्धारे नरः स्नात्वा दृष्ट्वा देवं गदाधरम्॥३५॥
एकादश्युपवासस्य कलां नार्हति षोडशीम्।
सङ्क्रान्तिषु चतुर्लक्षं यो ददाति नृपोत्तम॥३६॥
एकादश्युपवासस्य कलां नार्हति षोडशीम्।
प्रभासक्षेत्रे यत्पुण्यं ग्रहणे चन्द्रसूर्ययोः॥३७॥
तत्फलं जायते नूनमेकादश्युपवासिनः।
केदारे चोदकं पीत्वा पुनर्जन्म न विद्यते॥३८॥
तथा चैकादशी पार्थ गर्भवासक्षयङ्करी।
अश्वमेधस्य यज्ञस्य पृथिव्यां यत्फलं लभेत्॥३९॥
तस्माच्छतगुणं पुण्यमेकादश्युपवासिनः।
तपस्विनो गृहे यस्य भुञ्जते च द्विजोत्तमाः॥४०॥
तत्फलं जायते नूनमेकादश्युपवासिनः।
गोसहस्रेण यत्पुण्यं दत्वा वेदान्तपारगे॥४१॥
तस्माच्छतगुणं पुण्यमेकादश्युपवासिनः।
येषां देहे त्रयो देवा ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः॥४२॥
वसन्ति तेषां ते तुल्या एकादश्युपवासिनः।
ते नराः पुण्यकर्माणो ये भक्ता हरिपूजकाः॥४३॥
एकादशीव्रतस्यापि पुण्यसङ्ख्या न विद्यते।
एतत्पुण्यं भवेत् तस्य यत्सुरैरपि दुर्लभम्॥४४॥
एकादशीसमं नास्ति व्रतं पापप्रणाशनम्॥११८॥
---श्रीपाद्मे महापुराणे पञ्चपञ्चाशत्साहस्र्यां संहितायामुत्तरखण्डे उमामहेश्वरसंवादे एकादश्युत्पत्ति-मुरवधो नाम चत्वारिंशोऽध्यायः॥४०॥
Names
- Sanskrit
- पाण्डव-निर्जला-एकादशी